แบบทดสอบอาชีพ
คู่มือแบบทดสอบอาชีพ: จากผลสนุกๆ สู่ไอเดียจริงจัง
“เราเหมาะกับงานอะไรกันนะ?” เป็นคำถามที่ไม่เคยหายไปจากใจเราจริงๆ นักเรียนถามตัวเองก่อนเลือกคณะ คนทำงานมาไม่กี่ปีก็กลับมาถามอีกครั้ง และหลายคนก็นึกถึงมันในค่ำคืนวันอาทิตย์ที่เงียบเหงา แบบทดสอบอาชีพนี้เปลี่ยนคำถามใหญ่ข้อนั้นให้เป็นแบบทดสอบสั้นๆ ที่เป็นมิตร คุณตอบคำถามในชีวิตประจำวันไม่กี่ข้อ แล้วแบบทดสอบจะบอกสไตล์การทำงาน จุดแข็ง และอาชีพที่น่าลองสำรวจ ทั้งหมดทำขึ้นเพื่อความสนุกและการทบทวนตัวเอง ดังนั้นให้มองผลลัพธ์เป็นจุดเริ่มต้นของบทสนทนา ไม่ใช่คำตัดสิน
แบบทดสอบอาชีพนี้คืออะไร
แบบทดสอบมีสถานการณ์จากชีวิตจริง 11 สถานการณ์ เช่น งานกลุ่ม วันว่าง การเดินทาง กำหนดส่งงาน ชมรม และคลิปวิดีโอที่คุณมักดู ไม่มีข้อไหนถามเกรดหรือชื่อตำแหน่งงานเลย เพราะวิธีที่เราทำตัวในเรื่องเล็กๆ มักบอกสไตล์การทำงานได้มากกว่าเรซูเม่ใดๆ ในแต่ละสถานการณ์ คุณเลือกปฏิกิริยาที่ฟังดูเหมือนตัวคุณที่สุด
เบื้องหลัง ทุกคำตอบจะขยับเกณฑ์ง่ายๆ สามด้าน ด้านแรกคือคุณได้พลังจากการทำงานกับผู้คน หรือจากการทำงานกับสิ่งของ ข้อมูล และไอเดีย ด้านที่สองคือคุณชอบจินตนาการสิ่งใหม่ หรือชอบสร้างระบบที่ชัดเจนและเชื่อถือได้ ด้านที่สามคือคุณชอบออกหน้าลงมือทำ หรือชอบดำดิ่งจดจ่ออย่างเงียบๆ ผลลัพธ์ของคุณคือจุดที่เกณฑ์ทั้งสามด้านมาบรรจบกัน การให้คะแนนเป็นแบบตายตัว คำตอบเดิมจึงให้ผลเดิมเสมอ และเราได้ตรวจสอบคำตอบที่เป็นไปได้ทุกแบบแล้ว เพื่อให้แต่ละผลลัพธ์ปรากฏในสัดส่วนใกล้เคียงกัน
วิธีทำอย่างตรงใจ
แบบทดสอบใช้เวลาประมาณสองนาที ใช้ได้ทั้งบนมือถือและคอมพิวเตอร์ และไม่ต้องสมัครสมาชิก ผลที่มีประโยชน์ที่สุดมาจากคำตอบที่ตรงกับตัวคุณจริงๆ ไม่ใช่คำตอบที่ฟังดูเก๋ที่สุด หรือเหมือนอาชีพที่คุณคิดว่าควรอยากทำ
- ตอบตามสัญชาตญาณแรก ถ้าลังเลระหว่างสองข้อ ให้เลือกข้อที่คุณจะทำจริงในสัปดาห์ปกติ
- คิดถึงสิ่งที่ให้พลังกับคุณ ไม่ใช่แค่สิ่งที่คุณทำได้ดี หลายคนเก่งในงานที่แอบดูดพลังอยู่เงียบๆ
- ลองจินตนาการว่าคุณไม่ถูกกดดันจากพ่อแม่ ครู หรือเพื่อน นี่คือเรื่องของคุณคนเดียว
- ถ้าเปลี่ยนใจ กดลูกศรย้อนกลับได้เลย ไม่มีคำตอบที่ถูกหรือผิด
- ลองทำใหม่อีกครั้งในอีกไม่กี่เดือนถ้าสถานการณ์ของคุณเปลี่ยนไป ความสนใจเปลี่ยนได้ และนั่นเป็นเรื่องปกติมาก
ทำไมสไตล์การทำงานจึงสำคัญตอนสำรวจอาชีพ
ครูแนะแนวมักเริ่มจากความสนใจมากกว่าชื่ออาชีพ และก็มีเหตุผลที่ดี คนสองคนอาจเป็นนักออกแบบเหมือนกัน หรือเป็นผู้จัดการเหมือนกัน แต่ใช้ชีวิตในแต่ละวันต่างกันมาก เพราะคนหนึ่งรักทีมที่คึกคัก ส่วนอีกคนชอบช่วงเวลายาวๆ ที่ได้จดจ่อ การรู้ว่าคุณชอบทำงานแบบไหนช่วยให้มองเลยชื่ออาชีพไปและถามคำถามที่ดีขึ้น เช่น ในแต่ละวันฉันต้องเจอคนมากแค่ไหน ฉันจะมีอิสระเท่าไร ฉันจะได้ลุกเดินหรือนั่งโต๊ะเป็นหลัก
มีสามแนวคิดที่ใช้ทบทวนตัวเองได้ดี ความสนใจบอกว่าหัวข้อไหนดึงดูดคุณ พลังงานบอกว่าผู้คน สิ่งของ หรือไอเดียทำให้คุณมีแรงหรือเหนื่อย โครงสร้างบอกว่าคุณสบายใจกว่าเมื่อมีกฎชัดเจน หรือเมื่อมีที่ว่างให้ด้นสด ไม่มีด้านใดดีกว่าอีกด้าน ทุกที่ทำงานต้องการส่วนผสมที่หลากหลาย แบบทดสอบเบาๆ วัดสิ่งเหล่านี้ได้ไม่แม่นยำ แต่ช่วยให้คุณมีคำพูดเรียกสิ่งที่รู้สึกกับตัวเองอยู่แล้ว
ใช้ผลลัพธ์สำรวจอาชีพจริง
หน้าผลลัพธ์มีรายชื่ออาชีพที่น่าลองสำรวจอยู่สองสามอย่าง ให้มองมันเป็นประตูบานหนึ่ง ไม่ใช่จุดหมายปลายทาง เลือกอาชีพที่ฟังดูน่าสนใจแล้วลองค้นหาดู เช่น ดูคลิปหนึ่งวันของคนทำงานนั้น อ่านบทสัมภาษณ์ หรือดีที่สุดคือไปถามคนที่ทำงานนั้นจริงๆ ว่าเขาชอบอะไรและอะไรที่ทำให้แปลกใจ คุณจะรู้ได้เร็วว่าชีวิตจริงตรงกับภาพในหัวหรือเปล่า
จากนั้นลองดูจุดแข็งและที่ที่คุณเปล่งประกาย หลายอาชีพที่ต่างกันมากมีสไตล์การทำงานคล้ายกัน ดังนั้นคำอธิบายมักมีประโยชน์กว่ารายชื่ออาชีพเสียอีก ถ้าผลบอกว่าคุณเหมาะกับที่ที่สงบและเป็นระเบียบ นั่นควรจดจำไว้ ไม่ว่าสุดท้ายคุณจะอยู่ในโรงพยาบาล สตูดิโอ หรือออฟฟิศ สุดท้าย ลองทำอะไรเล็กๆ ดู เช่น คอร์สสั้นๆ งานอาสาสมัคร โปรเจกต์เสริม หรือบทบาทในชมรม ประสบการณ์จริงคือแบบทดสอบอาชีพที่ดีที่สุด และมักเผยความสนใจที่แบบทดสอบใดก็ทำนายไม่ได้
ทำเล่นสนุกๆ: แบบทดสอบนี้เป็นอะไรและไม่ใช่อะไร
แบบทดสอบนี้เป็นความบันเทิง ไม่ใช่การประเมินอาชีพแบบมืออาชีพหรือเชิงวิทยาศาสตร์ ไม่ได้ผ่านการตรวจสอบโดยนักจิตวิทยา และไม่ควรเป็นเหตุผลหลักที่คุณเลือกหรือปฏิเสธเส้นทางใดเลย การเลือกเพียง 11 ครั้งอธิบายคนทั้งคนไม่ได้ และคนที่ได้ผลเหมือนกันก็มีความสุขในสายงานที่หลากหลายมาก
หากกำลังตัดสินใจเรื่องสำคัญเกี่ยวกับการเรียนหรือการทำงาน ควรพูดคุยกับครูแนะแนวหรือฝ่ายแนะแนวของโรงเรียนและมหาวิทยาลัย รุ่นพี่หรือผู้ใหญ่ที่คุณนับถือ หรือคนที่ทำงานอยู่ในสายที่คุณสนใจ หลายแห่งยังมีบริการแนะแนวอาชีพจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วย ให้ใช้ผลแบบทดสอบเป็นวิธีสนุกๆ ในการเริ่มบทสนทนานั้น ไม่ใช่เพื่อจบมัน
ลองทำกับเพื่อนและเพื่อนร่วมงาน
แบบทดสอบนี้สนุกขึ้นอีกเมื่อทำเป็นกลุ่ม แชร์ผลให้เพื่อนร่วมห้อง เพื่อนสนิท หรือทีมของคุณ แล้วเทียบกันว่าใครเอนไปทางผู้คน ใครเอนไปทางไอเดีย ใครรักเวที และใครรักโต๊ะเงียบๆ คุณอาจค้นพบว่าทำไมบางคนในกลุ่มทำงานด้วยกันได้ลื่นไหล และทำไมการประชุมบางครั้งจึงรู้สึกเหมือนชักเย่อ
ทีมมักทำงานได้ดีที่สุดเมื่อมีสไตล์ที่หลากหลายผสมกัน ดังนั้นเสียงหัวเราะกับความแตกต่างของกันและกันอาจกลายเป็นบทสนทนาที่มีประโยชน์ว่าใครควรรับงานไหน เพียงจำไว้ว่าทุกคนมีมากกว่าผลลัพธ์เพียงอย่างเดียว และส่วนที่น่าสนใจที่สุดคือบทสนทนาที่ตามมา