Hướng dẫn trắc nghiệm nghề nghiệp: từ kết quả vui đến ý tưởng thật

Bài trắc nghiệm nghề này là gì

Bài có 11 tình huống quen thuộc: làm dự án nhóm, một ngày rảnh, đi du lịch, hạn nộp bài, câu lạc bộ và loại video bạn hay xem. Không câu nào hỏi về điểm số hay chức danh, vì cách bạn cư xử trong những việc nhỏ thường nói lên phong cách làm việc nhiều hơn bất kỳ bản CV nào. Với mỗi tình huống, bạn chọn phản ứng giống mình nhất.

Phía sau, mỗi câu trả lời dịch chuyển ba thang đo đơn giản. Thang thứ nhất là bạn nạp năng lượng từ việc làm với con người, hay từ việc làm với đồ vật, dữ liệu và ý tưởng. Thang thứ hai là bạn thích hình dung điều mới, hay thích xây dựng hệ thống rõ ràng, đáng tin cậy. Thang thứ ba là bạn thích đi đầu hành động, hay thích lặn sâu và tập trung trong yên lặng. Kết quả của bạn là nơi ba thang đo gặp nhau. Cách tính điểm là cố định, nên cùng một bộ câu trả lời luôn cho cùng một kết quả, và chúng tôi đã kiểm tra mọi tổ hợp câu trả lời có thể có để mỗi kết quả xuất hiện với tần suất gần như nhau.

Cách làm bài cho trung thực

Bài mất khoảng hai phút, dùng được trên mọi điện thoại hay máy tính và không yêu cầu đăng ký. Kết quả hữu ích nhất đến từ những câu trả lời thật lòng, chứ không phải câu nghe ấn tượng nhất hay giống nghề mà bạn nghĩ mình nên muốn.

• Trả lời theo bản năng đầu tiên. Nếu phân vân giữa hai lựa chọn, hãy chọn cái bạn thực sự sẽ làm trong một tuần bình thường.
• Hãy nghĩ về điều mang lại năng lượng cho bạn, không chỉ điều bạn làm giỏi. Nhiều người giỏi những việc âm thầm rút cạn sức mình.
• Hãy tưởng tượng mình không chịu áp lực từ bố mẹ, thầy cô hay bạn bè. Đây chỉ là chuyện của riêng bạn.
• Dùng mũi tên quay lại nếu bạn đổi ý. Không có câu trả lời đúng hay sai.
• Làm lại sau vài tháng nếu hoàn cảnh thay đổi. Sở thích dịch chuyển theo thời gian, và điều đó hoàn toàn bình thường.

Vì sao phong cách làm việc quan trọng khi tìm hiểu nghề

Giáo viên hướng nghiệp thường bắt đầu từ sở thích hơn là tên nghề, và có lý do chính đáng. Hai người cùng làm thiết kế hay cùng làm quản lý vẫn có thể có những ngày rất khác nhau, vì một người mê đội nhóm sôi nổi còn người kia thích những quãng dài tập trung. Biết mình thích làm việc thế nào giúp bạn nhìn vượt qua tên nghề và hỏi những câu hay hơn: Mỗi ngày mình phải tiếp xúc với bao nhiêu người? Mình có bao nhiêu tự do? Mình sẽ đứng đi lại hay ngồi bàn là chính?

Có ba ý đặc biệt hữu ích để ngẫm lại. Sở thích cho biết chủ đề nào cuốn hút bạn. Năng lượng cho biết con người, đồ vật hay ý tưởng làm bạn nạp đầy hay mệt mỏi. Cấu trúc cho biết bạn thấy yên tâm hơn với quy tắc rõ ràng hay với khoảng trống để ứng biến. Không cái nào hơn cái nào; nơi làm việc nào cũng cần sự pha trộn. Một bài trắc nghiệm nhẹ nhàng không đo chính xác được những điều này, nhưng có thể cho bạn ngôn từ để gọi tên những gì bạn vốn đã cảm nhận về mình.

Dùng kết quả để tìm hiểu nghề thật

Trang kết quả liệt kê vài nghề đáng để tìm hiểu. Hãy xem chúng như những cánh cửa, không phải điểm đến. Chọn một nghề nghe hấp dẫn rồi tìm hiểu: xem video một ngày làm việc, đọc một bài phỏng vấn, hay tốt hơn là hỏi chính người đang làm nghề đó họ thích điều gì và điều gì khiến họ bất ngờ. Bạn sẽ sớm biết thực tế hằng ngày có khớp với hình dung trong đầu mình không.

Tiếp theo, hãy xem phần điểm mạnh và nơi bạn tỏa sáng. Nhiều nghề rất khác nhau lại chung một phong cách làm việc, nên phần mô tả thường hữu ích hơn danh sách nghề. Nếu kết quả cho biết bạn phát huy ở nơi yên tĩnh, ngăn nắp, điều đó đáng nhớ dù cuối cùng bạn làm ở bệnh viện, xưởng thiết kế hay văn phòng. Cuối cùng, hãy thử một việc nhỏ: một khóa học ngắn, một buổi tình nguyện, một dự án phụ hay một vai trò trong câu lạc bộ. Trải nghiệm thật là bài trắc nghiệm nghề tốt nhất, và thường hé lộ những sở thích mà không bài nào đoán được.

Chỉ để giải trí: bài này là gì và không là gì

Bài trắc nghiệm này là giải trí. Nó không phải đánh giá nghề nghiệp chuyên môn hay khoa học, chưa được các nhà tâm lý học kiểm chứng, và không bao giờ nên là lý do chính để bạn chọn hay bỏ một con đường. Mười một lựa chọn nhanh không thể mô tả cả một con người, và những người có cùng kết quả vẫn hạnh phúc ở rất nhiều lĩnh vực khác nhau.

Nếu bạn đang đưa ra quyết định quan trọng về học tập hay công việc, hãy trao đổi với giáo viên hướng nghiệp ở trường, trung tâm tư vấn hướng nghiệp, một người cố vấn, hoặc những người đang làm trong lĩnh vực bạn tò mò. Nhiều địa phương còn có các buổi tư vấn hướng nghiệp do nhà trường hay đơn vị chức năng tổ chức. Hãy dùng kết quả bài trắc nghiệm như một cách vui để mở đầu cuộc trò chuyện đó, không phải để kết thúc nó.

Làm cùng bạn bè và đồng nghiệp

Bài trắc nghiệm còn vui hơn khi làm theo nhóm. Chia sẻ kết quả với bạn cùng lớp, bạn bè hay cả đội, rồi so xem ai nghiêng về con người, ai nghiêng về ý tưởng, ai mê sân khấu và ai mê chiếc bàn yên tĩnh. Bạn có thể khám phá vì sao một số người trong nhóm phối hợp ăn ý đến vậy, và vì sao có những cuộc họp lại giống như kéo co.

Các đội thường làm tốt nhất khi có nhiều phong cách trộn lẫn, nên một tràng cười về điểm khác nhau của nhau có thể thành một cuộc trò chuyện hữu ích về việc ai nên nhận phần việc nào. Chỉ cần nhớ rằng mỗi người hơn một kết quả duy nhất, và phần thú vị nhất chính là cuộc trò chuyện diễn ra sau đó.